Ik ben zelf een ervaringsdeskundige, heb zeker veel gestruggled in mijn leven, hulp gezocht, geen juiste hulp gekregen. Ik bleek een complexe dame te zijn met veel talent wat niet tot zijn recht kwam. Depressies gekend en zeker wel andere problematiek. Maar gewoon niet in mijn krachten gezet.
Ervaringdeskundigen zijn belangrijk, veel belangrijker dan afgestudeerde boekwormen die niks van de GGZ problematiek begrijpen. Ik zie veel mismatches in de zorg. De boekworm probeert de streetsmart worm te helpen, kansloos toch?
Wat zijn ervaringsdeskundigen in de zorg en waarom zijn ze belangrijk op de werkvloer?
Ervaringsdeskundigen zijn mensen die zelf te maken hebben gehad met psychische problemen, verslaving, een beperking of andere ingrijpende levenservaringen, en die deze ervaringen actief inzetten om anderen te ondersteunen. Ze combineren hun persoonlijke achtergrond met professionele training, zodat ze hun verhaal op een veilige en doelgerichte manier kunnen inzetten binnen de zorg. Ze werken bijvoorbeeld in de ggz, jeugdzorg, verslavingszorg, ouderenzorg of maatschappelijke opvang.
Wat hen onderscheidt van reguliere zorgverleners, is hun unieke perspectief: ze weten uit eigen ervaring hoe het voelt om kwetsbaar te zijn, hulp te krijgen (of te weigeren), en om te herstellen. Deze gelijkwaardige, menselijke benadering maakt hen tot een waardevolle aanvulling op de zorgprofessionals met een theoretische of medische achtergrond.
Waarom zijn ervaringsdeskundigen zo belangrijk op de werkvloer?
Herkenning en hoop bieden
Voor cliënten kan het een enorme opluchting zijn om te praten met iemand die “weet hoe het is”. Ervaringsdeskundigen bieden herkenning, begrip en geloofwaardigheid. Ze laten zien dat herstel mogelijk is, en geven hoop op een manier die een hulpverlener zonder die ervaring soms minder goed kan overbrengen.
Vertrouwen opbouwen
In zorgtrajecten waar wantrouwen of schaamte een rol speelt – bijvoorbeeld bij verslaving, depressie of trauma – zijn ervaringsdeskundigen vaak in staat om sneller verbinding te maken. Doordat ze spreken vanuit gelijkwaardigheid, voelen cliënten zich minder beoordeeld. Dit kan het vertrouwen in de hulpverlening vergroten en mensen motiveren om open te zijn.
Aanvulling op het zorgteam
Ervaringsdeskundigen brengen een ander perspectief in het team. Ze kunnen signalen bij cliënten herkennen die anderen misschien over het hoofd zien, of adviezen geven over hoe zorg beter kan aansluiten bij wat cliënten echt nodig hebben. Hun aanwezigheid draagt bij aan een mensgerichtere, minder afstandelijke zorg.
Doorbreken van stigma
Door openlijk te praten over hun ervaringen, helpen ervaringsdeskundigen taboes te doorbreken. Zowel bij cliënten als binnen zorgorganisaties maken ze psychische kwetsbaarheid en herstel bespreekbaar. Dit draagt bij aan een inclusievere, respectvollere cultuur.
Verandering van binnenuit
Ervaringsdeskundigen werken vaak als brug tussen cliënten en professionals. Ze helpen instellingen kritisch te kijken naar hoe hulp wordt aangeboden, en kunnen vanuit hun ervaring veranderingen aansturen die de zorg effectiever en menselijker maken.
Conclusie:
Ervaringsdeskundigen voegen iets toe wat niet in een boek te leren is: doorleefde kennis. Ze versterken de zorg niet alleen door cliënten te ondersteunen, maar ook door collega’s te inspireren om met meer empathie en openheid te werken. Juist in een tijd waarin zorg steeds persoonlijker en herstelgericht moet zijn, zijn zij onmisbaar op de werkvloer.
